Standpunten

Betaalbaar Water is constructief en pragmatisch en heeft respect voor de (soms tegengestelde) meningen van andere partijen. Betaalbaar Water waardeert het goede werk dat het waterschap doet. En we zijn voorstander van duurzame veiligheid en natuurlijk, schoon water. Daarbij hebben wij als een van de weinige partijen focus voor de betaalbaarheid van de belastingtarieven voor huurders en woningeigenaren.

Wat leden van Betaalbaar Water bindt, is hun bezorgdheid voor het heden zonder toekomstige generaties te belasten met kosten en andere lasten, zoals een verslechterend milieu.


Betaalbaar Water is de enige onafhankelijke lijst in het waterschap Noorderzijlvest en is niet gebonden aan een landelijke politieke partij of enig andere ideologische beweging. Transparantie, autonomie en integriteit zijn voor ons de uitgangspunten van ons handelen. De lokale stem wordt tot nu toe echter nauwelijks gehoord in het waterschap.


Onderstaand vindt u onze standpunten. Heeft u vragen, suggesties, opmerkingen: laat het ons weten via info@betaalbaarwater.nl.

Onze standpunten

Zorgen rondom Paterswoldsemeer

De Beweging Recreatie Paterswoldsemeer maakt zich grote zorgen over de plannen van het waterschap aangaande het Paterswoldsemeer. De plannen kunnen, volgens de beweging, schadelijk zijn voor de verdere ontwikkeling van het Paterswoldsemeer.

Betaalbaar Water vraagt zich af hoe het kan dat de signalen van omwonenden en vertegenwoordigers pas nu bij het waterschap bekend zijn.

Veiligheid

De veiligheid van onze dijken (en mens en dier die daar achter wonen) is natuurlijk prioriteit nummer één en vormt de kerntaak van het waterschap. Dijken dienen in de eerste plaats voor onze veiligheid, maar horen óók bij ons landschap en onze leefomgeving. Dit vereist een weloverwogen aanpak bij het onderhoud en de versterking van de dijken. Hoge kwaliteit is noodzakelijk en dient tegen de laagst mogelijke kosten worden verkregen.

Noordelijk Belastingkantoor

Het Noordelijk Belastingkantoor (NBK) is een door een aantal gemeenten en waterschappen opgerichte organisatie dat als doel heeft belasting te heffen. Het NBK doet dat voor het waterschap Noorderzijlvest. Helaas is niet gekozen voor aansluiten bij bewezen goed-functionerende instanties, maar is gekozen voor het oprichten van een eigen belastingkantoor. In 2019 heeft dit geleidt tot grote achterstanden en fouten waar belastingbetalers de dupe van werden. Ook blijkt het innen veel duurder dan verwacht. Betaalbaar Water wil niet dat de belastingbetaler de dupe is van fouten die organisaties maken. En staat open voor het inhuren van andere kantoren als blijkt dat deze een hogere kwaliteit en lagere prijs kunnen bieden.

Waterschap is niet democratisch

Er dient meer aandacht te komen voor huishoudens. Deze groep brengt landelijk het allergrootste deel van de heffingen op, terwijl ze bijna nergens onafhankelijk in de Dagelijkse Besturen van de waterschappen vertegenwoordigd is. Het waterschap Noorderzijvest telt 23 bestuursleden. Liefst vier van deze zetels zijn van te voren al aan de agrarische sector gegeven, twee aan bedrijven en één zetel aan de natuurbeheerders. Deze sectoren zijn daarnaast, net als milieuorganisaties, zwaar vertegenwoordigd in de gevestigde politieke partijen. Betaalbaar Water zal blijven bepleiten dat deze situatie van ondemocratisch toegewezen zetels zo gauw mogelijk wordt opgeheven.

Door dit stelsel met niet-gekozen zetels kunnen de agrarische sector en het bedrijfsleven de lasten voor zichzelf laag houden en neerleggen bij huishoudens. En dit is mede de oorzaak van de alsmaar stijgende belastingtarieven van de afgelopen jaren. Betaalbaar Water spant zich tot het uiterste in om dit te veranderen, om de invloed van de inwoners te vergroten en zo het democratisch gehalte van het waterschap te verhogen.

De vervuiler betaalt

Het logische principe “de vervuiler betaalt”, of: de kostenveroorzaker betaalt, dient verder ingevoerd te worden, zodat de ingezetenen – de huishoudens- niet op hoeven te draaien voor de kosten van maatregelen om de vervuiling door industrie en agrarische sector ongedaan te maken.

De economische prikkels om vervuiling van water te verminderen zijn te zwak, ook al zijn er tal van maatregelen getroffen om vervuiling aan te pakken. Eén van de oorzaken is dat het financiële stelsel van het waterbeheer naar het oordeel van Betaalbaar Water eenzijdig is opgesteld. De verdeling van de watersysteemheffing tussen de categorieën gebouwd (eigenaren van woningen en bedrijfsruimten), ongebouwd (agrarische sector), natuur (eigenaren van natuurterreinen) en ingezetenen (huishoudens: huurders en woningeigenaren) moet ter discussie worden gesteld. Betaalbaar Water stelt voor om het beginsel van “de vervuiler betaalt” beter toe te passen. Daarvoor is het nodig om na te gaan welke groeperingen baat hebben bij specifieke taken van het waterschap. Veel door huishoudens betaalde taken worden met name voor de agrarische en bedrijfssector gedaan. De kosten van de specifieke taken moeten, nadat ze goed in beeld gebracht zijn, meer neergelegd worden bij de veroorzakers c.q. de belanghebbenden. Vindt u het bijvoorbeeld niet vreemd dat als u een dakkapel of zonnepanelen plaatst u meer waterschapsbelasting moet betalen?

Als voorbeeld: mest en bestrijdingsmiddelen kunnen doorsijpelen naar grondwater of komen in de sloot en daarmee in het oppervlaktewater terecht. Mest en bestrijdingsmiddelen verlagen de kwaliteit van het water aanzienlijk. Het schoonmaken hiervan is een enorme klus en soms zelfs onmogelijk. Op dit moment wordt er, ook door waterschap Noorderzijlvest, gekeken hoe die schadelijke stoffen uit het water kunnen worden gehaald of hoe vermeden kan worden dat de schadelijke stoffen het water bereiken. Dit kost een hoop geld dat met name door huishoudens wordt opgebracht met als gevolg: stijgende belastingen. De bron wordt echter nauwelijks aangepakt: het verbieden van schadelijke mest en bestrijdingsmiddelen. Soms moet de conclusie getrokken kunnen worden dat het niet verstandig is om op de oude voet door te gaan. Wat Betaalbaar Water betreft worden schadelijke meststoffen en bestrijdingsmiddelen verboden. Daarmee kan Nederland makkelijker en goedkoper voldoen aan wettelijke gestelde waterkwaliteitseisen.

Alleen basistaken uitvoeren

Waterschappen zijn publieke instellingen die de waterveiligheid moeten borgen en de kwaliteit en kwantiteit van ons drinkwater moeten bewaken. Waterschappen dienen zich te beperken tot de uitvoering van hun basistaken en geen initiatieven te ontplooien die daar los van staan, wellicht met uitzondering van initiatieven die met andere middelen gefinancierd kunnen worden. Hoe meer oneigenlijke taken de waterschappen uitvoeren hoe meer de waterschapslasten voor de huishoudens zullen stijgen. Betaalbaar Water wil dit voorkomen. Helaas blijkt uit meerdere vergaderingen dat Betaalbaar Water de enige partij is die zich hard maakt voor het alleen uitvoeren van basistaken. Alle andere partijen vinden het bijvoorbeeld prima dat niet-kerntaken worden uitgevoerd, met hogere belastingen tot gevolg.

Verminderen van de enorme schuld

Het verder oplopen van de schuldenlasten van Noorderzijlvest dient zoveel mogelijk te worden voorkomen. Wij moeten verantwoordelijkheid nemen voor het heden zonder toekomstige generaties te belasten met de kosten en andere lasten, zoals een verslechterend milieu en enorme rentelasten. Waterschap Noorderzijlvest heeft nu al een schuldenlast van ruim een kwart miljard Euro.

Het waterschap leeft al jaren boven zijn stand. De schulden zijn nu opgelopen tot drie keer de omzet van het waterschap. En dit leidt tot hogere tarieven. Is dit verstandig beleid? Zelfs nu de rente laag is, stijgen de belastingtarieven al fors. Hoe moet dat dan als straks de rente gaat stijgen? Wie draait daar dan voor op? Wij streven naar een vermindering van de schuldenlast. Bijvoorbeeld te bereiken door grote projecten te temporiseren.

Dit onderwerp hebben we een aantal keer aangekaart bij het bestuur van het waterschap. Het blijkt echter dat andere partijen de noodzaak van vermindering van de schulden onvoldoende inziet. Keer op keer wordt ingestemd met projecten die de schulden verhogen. Er wordt niet nagedacht over hoe met de schuld om te gaan. Zo wordt in 2020 het door het bestuur zelf ingestelde schuldenplafond van Eur 250 miljoen bereikt. In plaats van dat men zich gaat beraden hoe de schuld te verlagen, wordt botweg het schuldenplafond verhoogd naar 300 miljoen Euro. Wat Betaalbaar Water betreft: geen goed beleid.

Waterschappen moeten fuseren

Om veiliger en efficiënter te werken en kosten te besparen dient het waterschap Noorderzijlvest te fuseren met omliggende waterschappen. Bijvoorbeeld met Hunze en Aa’s. Er zijn geen doorslaggevende redenen dat er in dit gebied twee hoofdkantoren dienen te zijn. De beide waterschappen dienen zo spoedig mogelijk een visie op de toekomst op te stellen. De nieuwe organisatie dient zich te ontwikkelen tot een flexibele organisatie die adequaat te werk gaat op meerdere speelvelden en verschillende schaalgrootten.

Helaas blijkt dat zelfs een discussie over de voor- en nadelen van fuseren met een omliggend waterschap te hoog voor de bestuurders gegrepen is. Ten koste van de belastingbetaler wordt een klein waterschap instand gehouden.

Samenwerking gemeenten

Noorderzijlvest dient optimaal samen te werken met gemeenten om een goede waterketen te realiseren. Hergebruik van hemelwater en opheffen van overstorten dienen daarin speerpunten te zijn. Nu komt het nog regelmatig voor dat afvalwater bij hevige regenval door overstort in het open water terechtkomt. Dat moet zo goed mogelijk tegengegaan worden. Opvang en hergebruik van hemelwater draagt daar toe bij en betekent bovendien dat er minder kostbaar drinkwater gebruikt hoeft te worden.

Klimaatadaptatie en circulaire economie

Ons klimaat verandert. Lange perioden van droogte en warmte worden steeds vaker afgewisseld met hevige piekbuien. Hevige regenval leidt tot wateroverlast.

Het waterschap Noorderzijlvest zal bijdragen moeten leveren aan een duurzaam Groningen en Drenthe. Water krijgt een steeds grotere rol in de ruimtelijke ordening en economie. Er zijn dan ook veel ontwikkelingen waar rekening mee moet worden gehouden bij het vaststellen en uitvoeren van het waterbeleid. Daarbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan klimaatveranderingen als hierboven vermeld, die onzekere maar waarschijnlijk grote gevolgen hebben voor watersystemen.

Er moet worden gewerkt aan oplossingen die adequaat inspelen op de klimaatontwikkelingen. De misschien wel de grootste uitdaging is om de hiermee gemoeide kosten binnen maatschappelijk aanvaardbare proporties te houden. Immers het is duidelijk dat aan nieuw waterbeleid een prijskaartje hangt en dat hogere eisen die aan het waterbeleid worden gesteld, tot hogere kosten zullen leiden. Als derhalve voor het waterschap de kosten stijgen, dan zal dit leiden tot nog hogere lasten en belastingen. Deze maatschappelijke en economische ontwikkelingen maken het dan ook noodzakelijk dat er in de komende jaren gekeken wordt hoe het waterschap Noorderzijlvest slimmer en effectiever kan werken, om zo ambities en kosten in balans te houden. Het valt – in verband met de financiële realiteit –niet uit te sluiten dat sommige maatregelen dienen te worden uitgesteld en dat doelstellingen soms dienen te worden verlaagd. Daarbij dient dan te worden bezien wat het waterschap Noorderzijlvest minder kan doen, wat ze later kan doen en wat ze niet meer gaat doen. Door deze aangepaste maatregelen hopen we de kapitaallasten en de schuldberg, en daarmee de lasten voor de huishoudens, te verlagen.

Bodemdaling door inklinking

Door de droge zomer is inklinking van veenbodem actueel. Een laag grondwaterpeil is hier mede oorzaak van. In de media worden de gevolgen uitgebreid beschreven: door laag grondwaterpeil klinkt (veen)grond in en kunnen kunstwerken (waterschapstaal voor stuwen en sluizen), woningen en bedrijfspanden verzakken en beschadigen. Een zeer onwenselijke situatie. En waterschappen hebben invloed op de hoogte van het grondwaterpeil.

Indien deze problematiek zich in Noorderzijlvest kan voordoen willen we dat het waterschap een onderzoek laat uitvoeren naar de oorzaak en naar de gevolgen van door het waterschap te beïnvloeden factoren (zoals hoogte grondwaterpeil) op deze inklinking en schade aan kunstwerken, woningen en bedrijfspanden. Het waterschap Noorderzijlvest bestaat overigens slechts voor een klein deel uit veengebied.

Een hoger grondwaterpeil heeft tevens als positief gevolg dat de CO2-uitstoot in veengebieden verlaagd en dat de natuur meer tot ontwikkeling komt. Nadeel is dat boeren het moeilijker krijgen: landbouwwerktuigen kunnen meer wegzakken in drassige grond. En bepaalde groenten of fruit zijn niet geschikt voor nattere grond. Dit betekent dat de agrarische sector zich aan de veranderende omstandigheden zal moeten aanpassen.

Vrije toegang langs alle schouw- en maaipaden

Schouw- en maaipaden langs waterwegen dienen toegankelijk te zijn voor wandelaars. Het is van de zotte dat de groep die de meeste heffingen opbrengt, vaak tegen bordjes met “verboden toegang” aanloopt.

De vrije toegang langs alle schouw- en maaipaden geldt ook voor de beoefenaren van de hengelsport. Verder is het creëren van goede visplaatsen belangrijk. In rietkragen zullen bij het onderhoud van de watergangen open plekken dienen te worden gemaakt en bij de aanleg van milieuvriendelijke oevers dient er met de hengelsport rekening te worden gehouden. Uiteraard mag van de hengelsportorganisaties een bijdrage in de kosten daarvan verwacht worden.

Betaalbaar water wil de kwaliteit van het water in de steden verbeteren. We willen geen stinkende vijvers. Het water in de steden moet ecologisch gezond zijn, voor dieren en planten.

Zuiveringstaak

De waterschappen dienen gezamenlijk onderzoek te doen naar de voor- en nadelen van het aan andere partijen overlaten van het zuiveren van afvalwater. Dit kan wellicht grote bedragen besparen.

Wat betreft microplastics in bijvoorbeeld cosmetica en kleding stellen wij een bronaanpak voor. Dit moet gezamenlijk met andere partijen worden opgepakt. Micropastics zijn lastig en duur om uit het water te halen. Op dit moment is het voor consumenten echter niet duidelijk of microplastics in producten zitten of niet. Daarom vindt Betaalbaar Water dat er in ieder geval dat op de verpakking vermeld wordt dat sprake is van belastende microplastics, zodat consumenten een verantwoorde afweging kunnen maken.

Gevolgen gaswinning

De kosten van bescherming tegen de gevolgen van aardbevingen en de daardoor ontstane schade dienen door de NAM vergoed te worden en mogen niet via waterschapsheffingen of andere belastingheffingen ten laste van de huishoudens komen. Dijken en kades, gemalen en andere waterwerken dienen op kosten van de NAM aardbevingsbestendig gemaakt te worden en ook de kosten van aanpassingen die nodig zijn om de gevolgen van de bodemdaling het hoofd te bieden dienen door de NAM betaald te worden. Daarvoor mag geen maximum gelden in de vorm van een vastgesteld budget. De NAM zal reserveringen moeten treffen voor de periode nadat de gasbel uitgeput is, want ook dan zal er nog sprake zijn van kosten van de gevolgen van de gaswinning. Uiteraard is dit alles ook van toepassing op de andere gevolgen van de bodemdaling door gaswinning.

Verborgen heffingen

Betaalbaar Water vindt het niet wenselijk dat waterschappen andere overheden belastingen opleggen. Zo is een aantal jaar geleden een heffing op wegen ingevoerd, die door gemeentes provincies betaald moeten worden die dat door middel van gemeentelijke belastingen aan u doorrekenen. Voor huishoudens betekent dit, dat zij geen beeld krijgen van de kosten die zij totaal moeten ophoesten voor de taken van het waterschap. Een deel van de kosten die zij betalen blijft immers verborgen.