Verkiezingsprogramma Betaalbaar Water 2019 - 2023
(working document, versie 19 maart 2019)

Betaalbaar Water
lagere tarieven voor huurders en woningeigenaren

Verkiezingsprogramma van de lijst Betaalbaar Water

Partij

 Wij zijn constructief en pragmatisch en hebben respect voor de (soms tegengestelde) meningen van andere partijen. Betaalbaar Water waardeert het goede werk dat het waterschap doet. En we zijn voorstander van duurzame veiligheid en natuurlijk, schoon water. Daarbij hebben wij als een van de weinige partijen focus voor de betaalbaarheid van de belastingtarieven voor huurders en woningeigenaren.“

 Wat leden van Betaalbaar Water bindt, is hun bezorgdheid voor het heden zonder toekomstige generaties te belasten met kosten en andere lasten, zoals een verslechterend milieu.

 Op lijst 6, Betaalbaar Water, staat een team van elf enthousiaste en gemotiveerde kandidaten. Een mengelmoes van jong/oud, vrouw/man, leergierig/ervaren studerend/werkend en wonend in stad/ommeland/Drenthe.

Vooraf

Betaalbaar Water is de enige onafhankelijke lijst in het waterschap Noorderzijlvest. Betaalbaar Water is niet gebonden aan een landelijke politieke partij of enig andere ideologische beweging. Transparantie, autonomie en integriteit zijn voor ons de uitgangspunten van ons handelen. De lokale stem wordt tot nu toe echter nauwelijks gehoord in het waterschap Noorderzijlvest.

De leden van Betaalbaar zijn bezorgd over de kosten van de waterhuishouding voor studenten, huurders en woningeigenaren (hierna: huishoudens of ingezetenen) van het waterschap. Uit de huidige praktijk blijkt dat de agrarische sector, (grote) bedrijven en natuurorganisaties de kosten afwentelen op u, de huishoudens. De watersysteemheffing – de belasting voor het watersysteem – is per 1 januari 2019 voor u als ingezetene, met 25,8% verhoogd. Betaalbaar Water is de énige partij die tegen deze verhoging heeft gestemd. Alle andere partijen hebben voor gestemd. Deze verhogingen dienen te worden gestopt.

Dit kan alleen bereikt worden als huurders (studenten, één- en meer-persoonsgezinnen) en huiseigenaren in dorpen en steden goed in het waterschapbestuur vertegenwoordigd zijn. Anders blijft de gevestigde politiek de kosten afwentelen. Betaalbaar Water komt als enige echt op voor Groningse en Drentse huishoudens. Daarom is u stem nu hard nodig.

Veiligheid

De veiligheid van onze dijken (en mens en dier die daar achter wonen) is natuurlijk prioriteit nummer één en vormt de kerntaak van het waterschap. Dijken dienen in de eerste plaats voor onze veiligheid, maar horen óók bij ons landschap en onze leefomgeving. Dit vereist een weloverwogen aanpak bij het onderhoud en de versterking van de dijken.

Waterschap is niet democratisch: meer aandacht voor huurders en woningeigenaren

Er dient meer aandacht te komen voor huishoudens. Deze groep brengt landelijk het allergrootste deel van de heffingen op, terwijl ze bijna nergens onafhankelijk in de Dagelijkse Besturen van de waterschappen vertegenwoordigd is. Het waterschap Noorderzijvest telt 23 bestuursleden. Liefst vier van deze zetels zijn van te voren al aan de agrarische sector  gegeven, twee aan het midden- en kleinbedrijf en één zetel aan de natuurbeheerders. Deze sectoren zijn daarnaast, net als milieuorganisaties, zwaar vertegenwoordigd in de gevestigde politieke partijen. Betaalbaar Water zal blijven bepleiten dat deze situatie van ondemocratisch toegewezen zetels zo gauw mogelijk wordt opgeheven.

Door dit stelsel met niet-gekozen zetels kunnen de agrarische sector en het bedrijfsleven de lasten voor zichzelf laag houden en neerleggen bij huishoudens. En dit is mede de oorzaak van de alsmaar stijgende belastingtarieven van de afgelopen jaren. Betaalbaar Water spant zich tot het uiterste in om dit te veranderen, om de invloed van de inwoners te vergroten en zo het democratisch gehalte van het waterschap te verhogen.

De vervuiler betaalt

Het principe “de vervuiler betaalt” dient verder ingevoerd te worden, zodat de ingezetenen – de huishoudens- niet op hoeven te draaien voor de kosten van maatregelen om de vervuiling door industrie en agrarische sector ongedaan te maken.

De economische prikkels om vervuiling van water te verminderen zijn te zwak, ook al zijn er tal van maatregelen getroffen om vervuiling aan te pakken. Eén van de oorzaken is dat het financiële stelsel van het waterbeheer naar het oordeel van Betaalbaar Water eenzijdig is opgesteld. De verdeling van de watersysteemheffing tussen de categorieën gebouwd (eigenaren van woningen en bedrijfsruimten), ongebouwd (agrarische sector), natuur (eigenaren van natuurterreinen) en ingezetenen (huishoudens: huurders en woningeigenaren) moet ter discussie worden gesteld. Betaalbaar Water stelt voor om het beginsel van “de vervuiler betaalt” beter toe te passen. Daarvoor is het nodig om na te gaan welke groeperingen baat hebben bij specifieke taken van het waterschap. Veel door huishoudens betaalde taken worden met name voor de agrarische sector gedaan. De kosten van de specifieke taken moeten, nadat ze goed in beeld gebracht zijn, meer neergelegd worden bij de veroorzakers c.q. de belanghebbenden. Vindt u het bijvoorbeeld niet vreemd dat als u een dakkapel of zonnepanelen plaatst u meer waterschapsbelasting moet betalen? 

Als voorbeeld: mest en bestrijdingsmiddelen kunnen doorsijpelen naar grondwater of komen in de sloot en daarmee in het oppervlaktewater terecht. Mest en bestrijdingsmiddelen verlagen de kwaliteit van het water aanzienlijk. Het schoonmaken hiervan is een enorme klus en soms zelfs onmogelijk. Op dit moment wordt er, ook door waterschap Noorderzijlvest, gekeken hoe die schadelijke stoffen uit het water kunnen worden gehaald of hoe vermeden kan worden dat de schadelijke stoffen het water bereiken. Dit kost een hoop geld dat met name door huishoudens wordt opgebracht met als gevolg: stijgende belastingen. De bron wordt echter nauwelijks aangepakt: het verbieden van schadelijke mest en bestrijdingsmiddelen. Betaalbaar Water wil  af van de reflex dat standaard de belangen van landbouw en veeteelt voorrang krijgen op het milieu. Soms moet de conclusie getrokken kunnen worden dat het niet verstandig is om op de oude voet door te gaan. Wat Betaalbaar Water betreft worden schadelijke meststoffen en bestrijdingsmiddelen verboden. Daarmee kan Nederland makkelijker en goedkoper voldoen aan wettelijke gestelde waterkwaliteitseisen.

Alleen uitvoering geven aan de basistaken

Waterschappen zijn publieke instellingen die de waterveiligheid moeten borgen en de kwaliteit en kwantiteit van ons drinkwater moeten bewaken. Waterschappen dienen zich te beperken tot de uitvoering van hun basistaken en geen initiatieven te ontplooien die daar los van staan, wellicht met uitzondering van initiatieven die met andere middelen gefinancierd kunnen worden. Hoe meer oneigenlijke taken de waterschappen uitvoeren hoe meer de waterschapslasten voor de huishoudens zullen stijgen. Betaalbaar Water wil dit voorkomen. Het is dan ook niet zo vreemd dat bij veel inwoners het beeld is ontstaan dat waterschappen kleine koninkrijkjes zijn waar men zwemt in het geld. Zijn bijvoorbeeld reizen door personeels- en bestuursleden van het waterschap naar Midden-Amerika en Afrika wel echt nodig?

Beperken schuldenlast Waterschappen

Het verder oplopen van de schuldenlasten van Noorderzijlvest dient zoveel mogelijk te worden voorkomen. Wij moeten verantwoordelijkheid nemen voor het heden zonder toekomstige generaties te belasten met de kosten en andere lasten, zoals een verslechterend milieu en enorme rentelasten. Waterschap Noorderzijlvest heeft nu al een schuldenlast van ruim 220 miljoen euro.

Het waterschap leeft al jaren boven zijn stand. De schulden zijn nu opgelopen tot bijna drie keer de omzet van het waterschap. En dit leidt tot hogere tarieven. Is dit verstandig beleid? Zelfs nu de rente laag is, stijgen de belastingtarieven al fors. Hoe moet dat dan als straks de rente gaat stijgen? Wie draait daar dan voor op? Wij streven naar een vermindering van de schuldenlast. Bijvoorbeeld te bereiken door grote projecten te temporiseren.

Waterschappen moeten fuseren

Om veiliger en efficiënter te werken en kosten te besparen dient het waterschap Noorderzijlvest te fuseren met omliggende waterschappen. Bijvoorbeeld met Hunze en Aa’s. Er zijn geen doorslaggevende redenen dat er in dit gebied twee hoofdkantoren dienen te zijn. De beide waterschappen dienen zo spoedig mogelijk een visie op de toekomst op te stellen. De nieuwe organisatie dient zich te ontwikkelen tot een flexibele organisatie die adequaat te werk gaat op meerdere speelvelden en verschillende schaalgrootten.

Samenwerking gemeenten

Noorderzijlvest dient optimaal samen te werken met gemeenten om een goede waterketen te realiseren. Hergebruik van hemelwater en opheffen van overstorten dienen daarin speerpunten te zijn. Nu komt het nog regelmatig voor dat afvalwater bij hevige regenval door overstort in het open water terechtkomt. Dat moet zo goed mogelijk tegengegaan worden. Opvang en hergebruik van hemelwater draagt daar toe bij en betekent bovendien dat er minder kostbaar drinkwater gebruikt hoeft te worden.

Klimaatadaptatie en circulaire economie.

Ons klimaat verandert. Lange perioden van droogte en warmte worden steeds vaker afgewisseld met hevige piekbuien. Hevige regenval leidt tot wateroverlast.

Over de zomer van 2018 zal nog lang worden nagepraat. Het regende lange tijd niet, deze droogte periode haalde veelvuldig het nieuws. Er werd gesproken over de verdroging en over te nemen maatregelen. Mag er wel of niet beregend worden? We zagen beken opdrogen en natuurterreinen uitdrogen. In 2017 was het juist het omgekeerde, toen was er op veel plaatsen wateroverlast. Betaalbaar Water is van mening dat er aandacht moet worden geschonken aan groene adaptieve inrichting tegen hittestress.

Het waterschap Noorderzijlvest zal bijdragen moeten leveren aan een duurzaam Groningen en Drenthe. Water krijgt een steeds grotere rol in de ruimtelijke ordening en economie. Er zijn dan ook veel ontwikkelingen waar rekening mee moet worden gehouden bij het vaststellen en uitvoeren van het waterbeleid. Daarbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan klimaatveranderingen als hierboven vermeld, die onzekere maar waarschijnlijk grote gevolgen hebben voor watersystemen.

Er moet worden gewerkt aan oplossingen die adequaat inspelen op de klimaatontwikkelingen. De misschien wel de grootste uitdaging is om de hiermee gemoeide kosten binnen maatschappelijk aanvaarbare proporties te houden. Immers het is duidelijk dat aan nieuw waterbeleid een prijskaartje hangt en dat hogere eisen die aan het waterbeleid worden gesteld, tot hogere kosten zullen leiden. Als derhalve voor het waterschap de kosten stijgen, dan zal dit leiden tot nog hogere lasten en belastingen. Deze maatschappelijke en economische ontwikkelingen maken het dan ook noodzakelijk dat er in de komende jaren gekeken wordt hoe het waterschap Noorderzijlvest slimmer en effectiever kan werken, om zo ambities en kosten in balans te houden. Het valt – in verband met de financiële realiteit –niet uit te sluiten dat sommige maatregelen dienen te worden uitgesteld en dat doelstellingen soms dienen te worden verlaagd. Daarbij dient dan te worden bezien wat het waterschap Noorderzijlvest minder kan doen, wat ze later kan doen en wat ze niet meer gaat doen. Door deze aangepaste maatregelen hopen we de kapitaallasten en de schuldberg, en daarmee de lasten voor de huishoudens, te verlagen.

Bodemdaling door inklinking

Door de droge zomer is inklinking van veenbodem actueel. Een laag grondwaterpeil is hier mede oorzaak van. In de media worden de gevolgen uitgebreid beschreven: door laag grondwaterpeil klinkt (veen)grond in en kunnen kunstwerken (waterschapstaal voor stuwen en sluizen), woningen en bedrijfspanden verzakken en beschadigen. Een zeer onwenselijke situatie. En waterschappen hebben invloed op de hoogte van het grondwaterpeil. Wij vinden dat het waterschap de negatieve gevolgen van een laag grondwaterpeil te veel onderschat. Betaalbaar Water wil, als deze problematiek in Noorderzijlvest aan de orde komt, dat bij de afwegingen over hoe met dit probleem om te gaan meer gekeken wordt naar de belangen van huurders en woningeigenaren. Door oververtegenwoordiging van de agrarische sector in het waterschap gebeurt dit naar het oordeel van Betaalbaar Water nu veel te weinig. Met kans op dramatisch financiële gevolgen voor huiseigenaren.

Indien deze problematiek zich in Noorderzijlvest kan voordoen willen we dat het waterschap een onderzoek laat uitvoeren naar de oorzaak en naar de gevolgen van door het waterschap te beïnvloeden factoren (zoals hoogte grondwaterpeil) op deze inklinking en schade aan kunstwerken, woningen en bedrijfspanden. Het waterschap Noorderzijlvest bestaat overigens slechts voor een klein deel uit veengebied.

Een hoger grondwaterpeil heeft tevens als positief gevolg dat de CO2-uitstoot in veengebieden verlaagd en dat de natuur meer tot ontwikkeling komt. Nadeel is dat boeren het moeilijker krijgen: landbouwwerktuigen kunnen meer wegzakken in drassige grond. En bepaalde groenten of fruit zijn niet geschikt voor nattere grond. Dit betekent dat de agrarische  sector zich aan de veranderende omstandigheden zal moeten aanpassen.

In 2017, aangaande de Zeven Blokken-polder over het al dan niet het verlagen van het waterpeil, was het wederom alleen partij Betaalbaar Water die de belangen van huurders en huiseigenaren vertegenwoordigde. Zelfs de PvdA, de Algemene Waterschapspartij en Water Natuurlijk stemden vóór het verlagen van het grondwaterpeil. Als enige partij maakte wij ons zorgen over de inklinking in het gebied.

Vrije toegang langs alle schouw- en maaipaden

Schouw- en maaipaden langs waterwegen dienen toegankelijk te zijn voor wandelaars. Het is van de zotte dat de groep die de meeste heffingen opbrengt, vaak tegen bordjes met “verboden toegang” aanloopt.

De vrije toegang langs alle schouw- en maaipaden geldt ook voor de beoefenaren van de hengelsport. Verder is het creëren van goede visplaatsen belangrijk. In rietkragen zullen bij het onderhoud van de watergangen open plekken dienen te worden gemaakt en bij de aanleg van milieuvriendelijke oevers dient er met de hengelsport rekening te worden gehouden. Uiteraard mag van de hengelsportorganisaties een bijdrage in de kosten daarvan verwacht worden.

Betaalbaar water wil de kwaliteit van het water in de steden verbeteren. We willen geen stinkende vijvers. Het water in de steden moet ecologisch gezond zijn, voor dieren en planten.

Zuiveringstaak

Het waterschap dient onderzoek te doen naar de voor- en nadelen van het aan andere partijen overlaten van het zuiveren van afvalwater. Dit kan wellicht grote bedragen besparen.

Wat betreft microplastics in bijvoorbeeld cosmetica en kleding stellen wij een bronaanpak voor. Dit moet gezamenlijk met andere partijen worden opgepakt. Micropastics zijn lastig en duur om uit het water te halen. Er zijn alternatieven voor microplastics beschikbaar, dus is het niet noodzakelijk om dit aan producten als cosmetica toe te voegen. Op dit moment is het voor consumenten echter niet duidelijk of microplastics in  producten zitten of niet. Daarom vindt Betaalbaar Water dat er een verbod op microplastics in cosmeticaproducten moet komen of in ieder geval dat op de verpakking vermeld wordt dat sprake is van belastende microplastics, zodat consumenten een verantwoorde afweging kunnen maken.

Win win zuiveringsbeleid

Zolang de waterschappen de zuiveringsinstallaties nog beheren dienen ze te worden uitgebreid tot winstgevende energie-installaties. Er zal een intensieve samenwerking moeten plaatsvinden om de innovatieve krachten te bundelen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen om dit te realiseren.

Gevolgen gaswinning

De kosten van bescherming tegen de gevolgen van aardbevingen en de daardoor ontstane schade dienen door de NAM vergoed te worden en mogen niet via waterschapsheffingen of andere belastingheffingen ten laste van de huishoudens komen. Dijken en kades, gemalen en andere waterwerken dienen op kosten van de NAM aardbevingsbestendig gemaakt te worden en ook de kosten van aanpassingen die nodig zijn om de gevolgen van de bodemdaling het hoofd te bieden dienen door de NAM betaald te worden. Daarvoor mag geen maximum gelden in de vorm van een vastgesteld budget. De NAM zal reserveringen moeten treffen voor de periode nadat de gasbel uitgeput is, want ook dan zal er nog sprake zijn van kosten van de gevolgen van de gaswinning. Uiteraard is dit alles ook van toepassing op de andere gevolgen van de bodemdaling door gaswinning.

Medicijnresten in afvalwater

Reductie van de kosten veroorzaakt door medicijnresten in afvalwater vereist een plan van aanpak door het waterschap.

Resten van medicijnen en drugs die gebruikt worden door mensen of dieren komen via het toilet, riool, sloten en bodem in het water terecht. Dit vormt een belasting voor het milieu en het vergt een intensieve en dure zuivering om de medicijnresten weer uit het water te halen. Betaalbaar Water is van oordeel dat dit probleem zoveel mogelijk bij de bron moet worden aangepakt. De medicijnindustrie dient waar mogelijk maatregelen te nemen om schadelijke resten die uit medicijnen voortvloeien te verwijderen. Het waterschap dient hiervoor met andere overheden stappen te ondernemen. Ook wat betreft microplastics in cosmetica stellen wij bronaanpak voor.

Verborgen heffingen

Betaalbaar Water vindt het niet wenselijk dat waterschappen andere overheden belastingen opleggen. Zo is een aantal jaar geleden een heffing op wegen ingevoerd, die door gemeentes provincies betaald moeten worden die dat door middel van gemeentelijke belastingen aan u doorrekenen. Voor huishoudens betekent dit, dat zij geen beeld krijgen van de kosten die zij totaal moeten ophoesten voor de taken van het waterschap. Een deel van de kosten die zij betalen blijft immers verborgen.

 

Tot slot

De afwenteling van de waterschapslasten op huurders en woningeigenaren moet worden gestopt. Daar hebben we uw steun bij nodig.

Wilt u veiligheid en lagere tarieven? Stem dan 20 maart op lijst 6, Betaalbaar Water.

Meer informatie kunt u vinden op:
fb.me/betaalbaarwater
www.betaalbaarwater.nl

Vragen/suggesties/opmerkingen kunt u sturen naar info rondje-met-een-a-erin betaalbaar.nl. Wij horen graag van u.

 

foto gemaakt door nr. 2 op de kandidatenlijst Peter van Mombergen